{"id":1026,"date":"2025-11-27T12:14:34","date_gmt":"2025-11-27T12:14:34","guid":{"rendered":"http:\/\/185.53.59.222\/~burtonbont\/story\/pyllau-glo-a-glofeydd\/"},"modified":"2025-12-03T14:43:17","modified_gmt":"2025-12-03T14:43:17","slug":"pyllau-glo-a-glofeydd","status":"publish","type":"story","link":"https:\/\/burtonbontfestival.wales\/cy\/storiau\/pyllau-glo-a-glofeydd\/","title":{"rendered":"Pyllau Glo a Glofeydd"},"content":{"rendered":"\n

Nid yw’r rhestr yn nhrefn yr wyddor rydym wedi\u2019i darparu yn gynhwysfawr o bell ffordd gan fod nifer o fwyngloddiau drifft unigol yn cael eu gweithio’n lleol, gan un unigolyn weithiau neu nifer bach o ddynion. Yn aml, roedd y rhain yn cael eu gweithio o dan drwydded gan berchnogion tir ac yn dilyn y gwladoli ar \u00f4l yr Ail Ryfel Byd, roedd glo\u2019n cael ei gloddio o dan drwydded gan y Bwrdd Glo Cenedlaethol.
<\/p>\n\n\n\n

Nid ydym yn arbenigwyr yn y maes hwn o bell ffordd, ac rydym wedi dibynnu ar sawl ffynhonnell ac wedi ceisio atgynhyrchu’n driw yma. Rydym yn cydnabod ac yn diolch iddynt i gyd am gynhyrchu cymaint o gyfoeth o wybodaeth yr ydym wedi gallu cael mynediad ati. Ni yn unig sy\u2019n gyfrifol am unrhyw wallau. <\/p>\n\n\n\n

Cwmpas y Rhestr<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Fe welwch chi restr yn nhrefn yr wyddor o lofeydd a phyllau glo a weithiwyd yng Nghymoedd Pelenna ac Afan. Dim ond y nifer helaeth o fwyngloddiau, pyllau a lefelau a weithiwyd gan ein hynafiaid, perthnasau neu gymdogion dros y 200 mlynedd diwethaf neu fwy rydym wedi ceisio eu dangos. Fodd bynnag, mae\u2019n ymddangos bod cloddio am lo wedi dechrau sawl can mlynedd ynghynt yn ardal ehangach Castell-nedd Port Talbot, o dan oruchwyliaeth y mynachod yn Abatai Margam a Chastell-nedd. <\/p>\n\n\n\n

Gweithgarwch Mwyngloddio Cynnar<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Gweithfeydd Haearn Mynydd Bychan ac Oakwood <\/h4>\n\n\n\n

Yn yr ardal hon, ymddangosodd y mwyngloddiau cynharaf (ar gyfer glo a haearnfaen) ym Mynydd Bychan, ar ddiwedd y 18fed ganrif neu ddechrau’r 19eg ganrif yn \u00f4l pob tebyg. Mae\u2019n ymddangos bod y rhain wedi ehangu’n gyflym rhwng y 1820au a’r 1830au i ddiwallu’r galw am lo pan adeiladwyd Gwaith Haearn Oakwood. Arweiniodd hyn at John Reynolds yn adeiladu’r draphont dd\u0175r (1823-27) i gludo d\u0175r i’r gwaith haearn, a dywedwyd mai yma oedd yr olwyn dd\u0175r fwyaf yn y DU. Gwnaeth yr ymdrech hon ef yn fethdalwr (edrychwch ar yr adroddiad papur newydd).
<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\n
\n \"Colliers\n <\/figure>\n <\/div>\n \n
\n
\n
\n \n

Amodau Gwaith a Marwolaethau <\/p>\n \n\n

Roedd glowyr y cyfnod hwnnw’n cynnwys dynion a bechgyn yn bennaf a oedd yn gweithio mewn amodau y byddem yn eu hystyried yn erchyll heddiw, am gyflog bach iawn, gan weithio fesul tipyn yn aml ac mewn amgylcheddau hynod beryglus.<\/p>\n

Nid ydym wedi llunio rhestr gynhwysfawr o’r holl farwolaethau, dim ond argraffu enghreifftiau o sut roedd damweiniau a marwolaethau\u2019n cael eu hadrodd ar y pryd.<\/p>\n

<\/p>\n

Yr Effaith ar Deuluoedd<\/h4>\n

<\/p>\n

Byddai llawer o deuluoedd yn cael eu gadael yn amddifad yn aml pan fyddai’r prif enillydd cyflog, y tad a\u2019r g\u0175r fel rheol, yn ildio i weithio mewn lleoliad y byddem ni yn ei alw heddiw yn amgylchedd gwaith peryglus.<\/p>\n

<\/p>\n

Pur anaml fyddai perchennog pwll glo yn cael ei ganfod yn gyfrifol am esgeulustod. Dim ond un adroddiad papur newydd ydym ni wedi dod o hyd iddo am hyn. Ni chasglwyd marwolaethau unigol ar sail genedlaethol oni bai fod mwy na 3 dyn wedi marw mewn digwyddiad penodol.<\/p>\n

<\/p>\n \n \n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n

<\/h4>\n\n\n\n

<\/h4>\n\n\n\n

Diffyg Cefnogaeth Gymdeithasol <\/h4>\n\n\n\n

Nid oedd y Wladwriaeth Les wedi\u2019i sefydlu eto ac nid oedd rhwyd \u200b\u200b\u200b\u200bddiogelwch dan arweiniad y llywodraeth i gefnogi teuluoedd yn y sefyllfaoedd hyn. Byddai llawer o ferched a phlant yn gorfod gofyn am gymorth gan y Tloty, y Wyrcws neu’r Bwrdd Gwarcheidwaid. <\/p>\n\n\n\n

Caledi Economaidd ar \u00f4l y Rhyfel Byd Cyntaf <\/h4>\n\n\n\n

Yn \u00f4l Cyfrifiad 1921, roedd mwy na 90% o ddynion a bechgyn Pontrhydyfen, Efail Fach, Oakwood a Thonmawr ‘allan o waith’, yn bennaf oherwydd streiciau neu gloi allan yn dilyn penderfyniad y Prif Weinidog David Lloyd George i ddychwelyd y mwyngloddiau i berchnogaeth breifat ar \u00f4l y Rhyfel Byd Cyntaf. Parhaodd y streic a ddilynodd am sawl mis, ac ar \u00f4l hynny dychwelodd y gweithwyr i\u2019r gweithfeydd gan weithio am gyflog is ac oriau estynedig. <\/p>\n\n\n\n

\n\n \n

Aberhondda Tonmawr<\/h3> \n \n \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1883 – 1921<\/td>\n Cwmni Glofa Aber- Rhondda Cyfyngedig<\/td>\n <\/td>\n Wedi\u2019i leoli yn Nhonmawr, gweithiwyd y lefel hon ar gyfer glo tai. Rheolwyd gan Thomas Oakley

<\/td>\n <\/tr>\n
1922<\/td>\n <\/td>\n 13<\/td>\n Gwyth\u00efen Glyn Gwilym<\/td>\n <\/tr>\n
1923<\/td>\n <\/td>\n 12<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1927<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Rhoi\u2019r gorau i wyth\u00efen Wenallt<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Argoed<\/h3> \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1890au<\/td>\n Llewellyn Howell a\u2019i Gwmni<\/td>\n 50 o dan y ddaear (d) \/ 9 ar yr awyneb (a)<br><\/td>\n Slant, Rhif 3 Gwyth\u00efen Rhondda (glo tai) <\/td>\n <\/tr>\n
1896<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Rheolwr: Watkin Morris<\/td>\n <\/tr>\n
1909 <\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Rheolwr: Gwilym Lewis<\/td>\n <\/tr>\n
1911<\/td>\n <\/td>\n 96 o ddynion<br><\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1913<\/td>\n <\/td>\n 85 o ddynion<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
Erbyn 1922<\/td>\n <\/td>\n 125 o ddynion<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1923-7<\/td>\n Herbert Hudson Cyfyngedig, Port Talbot<\/td>\n 250, a ostyngodd i 134<\/td>\n Rheolwr: G. Llewellyn.
Marwolaethau: 1925 \u2013 W Thomas (60) 1926 \u2013 H Williams (57) 1927 \u2013 William Thomas (30) <\/td>\n <\/tr>\n
1950<\/td>\n <\/td>\n 7 o ddynion<\/td>\n Cloddiwyd lefelau eraill: Gwyth\u00efen Wen Rhif 2 Rhondda Gwely Wernpistyll <\/td>\n <\/tr>\n
1953<\/td>\n NCB, trwyddedwyd i Fferm Argoed, Cynonville<br><\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n \n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Cwmbach<\/h3> \n \n \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1926<\/td>\n DJ Heycock<\/td>\n <\/td>\n Lefel fechan yn Nhonmawr<\/td>\n <\/tr>\n
1927<\/td>\n Cwmbach Colliery Co<\/td>\n 25<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1929<\/td>\n WS Wardlow<\/td>\n 7<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1931<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Rhoddwyd y gorau i\u2019w weithio<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Cwm Evan Bach<\/h3> \n \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1937<\/td>\n Cwmni Glofa Llwywyffynon Cyfyngedig o Gwmafon<\/td>\n 9<\/td>\n Pwll bychan<\/td>\n <\/tr>\n
1938<\/td>\n <\/td>\n 12<\/td>\n Abandone
Rhoddwyd y gorau i\u2019w weithio ym mis Ebrill 1938
Lefelau a gloddiwyd:
Gwely Wernddu
Gwely Rhondda Rhif 2
Wernpistyll
Gwyth\u00efen maes <\/td>\n <\/tr>\n
1942 -46<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Bu rhywfaint o gloddio yn ystod y blynyddoedd hyn<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Cynon<\/h3> \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1894<\/td>\n David Rees a\u2019i Gwmni Port Talbot <\/td>\n <\/td>\n Glofa siafft a slant, yn cynhyrchu glo tai a gweithgynhyrchu<\/td>\n <\/tr>\n
1896<\/td>\n <\/td>\n 30 (d), 4 (a)<\/td>\n Marwolaethau: Richard Davies (46)<\/td>\n <\/tr>\n
1902<\/td>\n <\/td>\n 143<\/td>\n Rheolwyd gan David Rees<\/td>\n <\/tr>\n
1908<\/td>\n Cwmni Glofa Cynon <\/td>\n 373 (d), 44 (a)<\/td>\n Lleolwyd a suddwyd siafft 20 troedfedd mewn diametr yng Nghynonville i wyth\u00efen Rhif 2 Rhondda ar ddyfnder o 200 llath. Rheolwyd gan John Beamand <\/td>\n <\/tr>\n
1910<\/td>\n <\/td>\n 500<\/td>\n Marwolaethau: Fatalities : David Evans (27)<\/td>\n <\/tr>\n
1911<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Marwolaethau: John David (24) – John Stone (45) – Thomas W Williams (21)<\/td>\n <\/tr>\n
1913<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Samuel Rees, Rheolwr. Dechreuwyd adeiladu Pentref Gardd Cynonville, ond ni chafodd ei orffen oherwydd dechrau’r Rhyfel Byd Cyntaf. <\/td>\n <\/tr>\n
1914<\/td>\n <\/td>\n 460 (d), 60 (a)<\/td>\n Streic 11 mis Marwolaethau: Benjamin Evans (37)<\/td>\n <\/tr>\n
1938<\/td>\n J Evans, Stryd Beverley, Port Talbot<\/td>\n 19 (d), 3(a)19 (d), 3(a)<\/td>\n Managed: T Redshaw Other Levels mined: Wernpistyll – Wernpistyll R
Rheolwr: T Redshaw
Cloddiwyd lefelau eraill:
Wernpistyll
Gwely Wernpistyll<\/td>\n <\/tr>\n
1947<\/td>\n <\/td>\n 31<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1950<\/td>\n <\/td>\n 50<\/td>\n Caewyd y pwll ond cafodd ei drwyddedu yn ystod y 1950au a’r 60au
<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Duffryn Rhondda<\/h3> \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
Erbyn 1880<\/td>\n Cwmni Glo Duffryn Rhondda<\/td>\n <\/td>\n Slant a 2 siafft<\/td>\n <\/tr>\n
1908<\/td>\n <\/td>\n 439<\/td>\n Glo gweithgynhyrchu<\/td>\n <\/tr>\n
1910<\/td>\n <\/td>\n 1,500<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1918<\/td>\n Cwmni Glo Imperial Navigation Cyfyngedig <\/td>\n 1,191 (pwll) 190 (slant)<br><\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1923<\/td>\n Cwmni Powell Dyffryn Cyfyngedig <\/td>\n 300 (slant) 839 (pwll rhif 1) 523 (pwll rhif 2)<br><\/td>\n Glo tai (gwyth\u00efen Rhondda rhif 2)
Glo st\u00eam a gynhyrchwyd o wythiennau 6 troedfedd, 2 droedfedd 6 a 7 troedfedd
\r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1938<\/td>\n <\/td>\n 1,291 (cyfun)<\/td>\n Defnyddiwyd y slant ar gyfer pwmpio gyda 2 gynorthwy-ydd yn unig
Cynhyrchwyd glo o wythiennau\u2019n amrywio o 2 droedfedd 6 a 9 troedfedd
\r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1945<\/td>\n <\/td>\n 842 (cyfun)<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1966\/7<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Wedi cau<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

LEFELAU EAST END<\/h3> \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1926<\/td>\n James Herbert<\/td>\n <\/td>\n Gwyth\u00efen Wenallt<\/td>\n <\/tr>\n
1928<\/td>\n Cwmni Glofa East End, Sleeman a Farraday\r\n<\/td>\n 6<\/td>\n Caewyd yn 1929<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Pwll Injan<\/h3> \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1837<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Pwll glo bach. Wedi’i leoli ar ochr ddeheuol Mynydd y Foel. Ychydig iawn rydym yn ei wybod am y pwll hwn, wedi’i suddo i 300 troedfedd, a hwn oedd y cyntaf i ddefnyddio injan weindio st\u00eam i godi glo. <\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Lefel Rhif 4 y Garth<\/h3> \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1937 – 1940<\/td>\n Glofa Garth<\/td>\n 11<\/td>\n Caewyd yn 1940<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Graig Baglan & Graig Baglan Isaf Pontrhydyfen<\/h3>
\n \"\"\n <\/div>\n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1933 Gweithiwyd tan 1937<\/td>\n Harrison & Pritchard<\/td>\n 2<\/td>\n Dynion wedi’u cofnodi fel chwilotwyr, ond ychydig iawn rydym yn ei wybod.
Wedi’i leoli ar Fynydd y Foel, gyferbyn \u00e2 Theras Morgans. Lefel fechan.
\r\n\r\n<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Graig Lyn ger Cwmafon<\/h3> \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1911<\/td>\n Charles Owen a Bevan a\u2019u Cwmni<\/td>\n 16<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1913<\/td>\n <\/td>\n 21<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1916<\/td>\n Cwmni Glofa Graiglyn, Pontrhydyfen\r\n<\/td>\n 23<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1923<\/td>\n <\/td>\n 61 (d), 11 (a)<\/td>\n Rheolwyd gan Idris James. Yn cynhyrchu glo tai o\u2019r Maes, gwythiennau Wernddu a Gwely Wernpistyll
<\/td>\n <\/tr>\n
1927<\/td>\n <\/td>\n 29<\/td>\n Rheolwyd gan Gwilym Llewellyn<\/td>\n <\/tr>\n
1929<\/td>\n <\/td>\n 29<\/td>\n Rheolwyd gan DT Walters<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Hafon<\/h3> \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1917<\/td>\n Cwmni Glofa Hafon Cyfyngedig<\/td>\n <\/td>\n Lefel fechan<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Hillside – Pontrhydyfen<\/h3> \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1920<\/td>\n Cwmni Glofa Oakwood<\/td>\n <\/td>\n Pwll bychan, wedi\u2019i leoli ar fynydd Penhydd, gyferbyn \u00e2\u2019r cae rygbi<\/td>\n <\/tr>\n
1923<\/td>\n Cwmni Glofa Hillside<\/td>\n 13<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1931<\/td>\n Jonathan Owen<\/td>\n <\/td>\n Gweithiwyd gwely Wenallt, rhoddwyd y gorau i hyn yn ystod flwyddyn honno<\/td>\n <\/tr>\n
1933<\/td>\n Cwmni Glofa Hillside<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1937<\/td>\n <\/td>\n 10<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1938<\/td>\n <\/td>\n 5<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1940 -45<\/td>\n J ac E Griffiths, Pontrhydyfen<\/td>\n 10 (d), 1(a)<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1947<\/td>\n *Gweithio\u2019r pwll o dan drwydded\r\n<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1957<\/td>\n NCB<\/td>\n 19<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1959<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Hillside Rhif 2 wedi\u2019i restru yn gweithio gwythiennau\u2019r Maes a Wernddu
Rhoddwyd y gorau i\u2019w weithio
\r\n<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Mercantile – Tonmawr<\/h3> \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1893 – 1896<\/td>\n Powley, Thomas a\u2019u Cwmni, Caerdydd<\/td>\n <\/td>\n Pwll bychan<\/td>\n <\/tr>\n
1899<\/td>\n <\/td>\n 150<\/td>\n Roedd Rhif 1 yn cael ei alw hefyd yn Fforchdwm, Rhif 2 Nantybar\r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1900<\/td>\n <\/td>\n 170<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1901<\/td>\n <\/td>\n 95<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1903<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Gweithiwyd gwyth\u00efen gwely Wenallt<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Merthyr Llantwit Tonmawr<\/h3> \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1888<\/td>\n Glofa Llantwit Merthyr yn eiddo i John Evans Reynolds Thomas <\/td>\n <\/td>\n Mab i ficer o Sgiwen, dechreuodd y lofa gynhyrchu yn 1889. Lefel a siafft yn wreiddiol <\/td>\n <\/tr>\n
1899<\/td>\n Reynolds Thomas\r\nNewid enw\r\n<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1900<\/td>\n <\/td>\n 94<\/td>\n Rheolwr: Thomas Lloyd <\/td>\n <\/tr>\n
1907<\/td>\n <\/td>\n 205<\/td>\n Rheolwr: Edward Garside<\/td>\n <\/tr>\n
1908<\/td>\n Merthyr Llntwit Colliery Co.<\/td>\n 160 (d), 18 (a)<\/td>\n Rheolwr: T Thomas<\/td>\n <\/tr>\n
1918<\/td>\n <\/td>\n 83 (d), 18 (a)<\/td>\n Slant<\/td>\n <\/tr>\n
1923<\/td>\n <\/td>\n 74 (d), 14 (a)<\/td>\n Cynhyrchu glo gweithgynhyrchu o wyth\u00efen Wenallt<\/td>\n <\/tr>\n
1926<\/td>\n Cau<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1928<\/td>\n Ailagorwyd yn fyr fel Blaenafon, yna Penlan\r\n<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1930<\/td>\n Cau<\/td>\n <\/td>\n Ailweithiwyd gwythiennau yn ddiweddarach gan Garth<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Mynydd<\/h3> \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1920au cynnar<\/td>\n Cwmni Glofa Oakwood Cyfyngedig<\/td>\n 31<\/td>\n Wedi’i leoli ar Benrhys ac yn rhan o Lefelau Hillside ac Oakwood. Y lefel fach hon a oedd yn gweithio gwyth\u00efen Jonah. \r\nRhoddwyd y gorau iddi yn 1922\r\n<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

North End<\/h3> \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1911<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Agorwyd<\/td>\n <\/tr>\n
1913<\/td>\n Cwmni Glofa North End Abertawe <\/td>\n 60<\/td>\n Cytundeb gyda John Beamand (perchennog y Lofa) Pontrhydyfen ar gyfer seidin. <\/td>\n <\/tr>\n
1918<\/td>\n <\/td>\n 66 (d), 12 (a)<\/td>\n Rheolwyd gan JH Pugh\r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1920<\/td>\n Diwygiwyd fel North End Cyfyngedig<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1923<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Yn cynhyrchu 24,000 tunnell o lo golosg, tai a gweithgynhyrchu o Wyth\u00efen Wenallt
<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Oakwood<\/h3> \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1840au<\/td>\n Cwmni English Copper<\/td>\n <\/td>\n Slantiau a phyllau niferus (63) yn cael eu gyrru ar gyfer glo a haearnfaen. Wedi rhoi\u2019r gorau i weithio Haearnfaen Rhif 10 erbyn 1851 \r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1850au<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Marwolaethau:1853: Richard Owen (27)\r\nWilliam Williams (14)\r\n1854: David Morgan\r\nJohn Griffiths (24)\r\n1858: Evan Rees Jones\r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1860au<\/td>\n Governor a\u2019i Gwmni<\/td>\n <\/td>\n Ar \u00f4l 1862 rhoddwyd y gorau i lefelau eraill
Marwolaethau: 1865: Joseph Aubrey (23)\r\n1868: Thomas Hawking (33)\r\nJohn Morris (18)\r\n1869: E Evans\r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1870au<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Marwolaethau: 1870: J Jones (49)\r\n1871: J Helper (15)\r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1880au<\/td>\n Cwmni Stad a Th\u0177 Cwmafon<\/td>\n <\/td>\n Lefelau eraill a gloddiwyd:
Gwyth\u00efen Jonah \r\nGwyth\u00efen Wernddu \r\nSlant Oakwood (Top)
\r\nMarwolaethau: 1880: David Stephens (43)\r\n1882: William Tippott (14)\r\n1884: James Lewis (74)\r\nWilliam Bevan (37)\r\nZacharias Richards(30)\r\n1885: Robert Hickey (16)\r\n1888: Jenkin Thomas (33)\r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1890au<\/td>\n Baldwins Cyfyngedig<\/td>\n <\/td>\n Marwolaethau: 1896: John Davies (57)\r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1914<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Marwolaethau: Samuel Bennett (55)<\/td>\n <\/tr>\n
1920<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Ffrwydrad 4 wedi marw, anafu<\/td>\n <\/tr>\n
1923<\/td>\n Cwmni Glofa Tymaen<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1926<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Marwolaethau: George Mansel Jones (46)\r\n<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Penhydd- Mynydd Penhydd<\/h3>
\n \"\"\n <\/div>\n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1921 \u2013 1924<\/td>\n Cwmni Glofa Penhydd<\/td>\n 5 \u2013 15<\/td>\n Wedi’i restru fel yn datblygu, gweithio gwythiennau Maes a Wernpistyll
Rhoddwyd y gorau i weithio gwyth\u00efen Maes
<\/td>\n <\/tr>\n
1928<\/td>\n <\/td>\n 5<\/td>\n Trwyddedwyd i Gwmni Glofa<\/td>\n <\/tr>\n
1932<\/td>\n Glofeydd Anthrasit Cyfun Cyfyngedig<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1947<\/td>\n NCB<\/td>\n <\/td>\n Trwyddedwyd i Gwmni Glofa Penhydd Cyfyngedig, Port Talbot<\/td>\n <\/tr>\n
1950<\/td>\n <\/td>\n 18<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1955 \u2013 1957<\/td>\n <\/td>\n 30 (d), 5 (a)<\/td>\n Gweithio\u2019r wyth\u00efen Glai<\/td>\n <\/tr>\n
1960<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Cau<\/td>\n <\/tr>\n
1992<\/td>\n New Parc Fuels Cyfyngedig<\/td>\n <\/td>\n Yn 1992 roedd wedi\u2019i restru fel Penhydd Newydd
\r\n<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Pennant – Cynonville<\/h3> \n \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1955 -7<\/td>\n NCB<\/td>\n <\/td>\n Lefel fechan, rhoddwyd trwyddedau i
CL Jose of Cymer\r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1958 \u2013 60<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n JW Jones &\r\nTG Griffiths\r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1960-66<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n TG Williams a agorodd Rif 2\r\n<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Penrhys Graig<\/h3> \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1919-1925<\/td>\n Cwmni Glofa Penrhys, Port Talbot <\/td>\n 25<\/td>\n Pwll glo bach, rheolwyd gan S Jones\r\n<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Penstar – Maes y Bettws<\/h3> \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1905<\/td>\n Cwmni Glofa Penstar Rhondda<\/td>\n 25<\/td>\n Lefel fechan, gweithiwyd gwyth\u00efen Penstar<\/td>\n <\/tr>\n
1920au<\/td>\n Herbert Hudson Cyfyngedig<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1922<\/td>\n <\/td>\n 200<\/td>\n Rheolwr: Evan Powell<\/td>\n <\/tr>\n
1923<\/td>\n <\/td>\n 33<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1924<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Rhoddwyd y gorau i weithio gwyth\u00efen Graigyfedw\r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1927<\/td>\n <\/td>\n 110<\/td>\n Rheolwr: T Walters, rhoddwyd y gorau i\u2019w weithio yn 1927<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Rhydavon – Pontrhydyfen<\/h3> \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1907<\/td>\n <\/td>\n 24<\/td>\n Wedi’i leoli ar dir y tu \u00f4l i Gapel Macpelah ac wrth ei ymyl. Lefel fechan, rhoddwyd y gorau i weithio gwyth\u00efen Graig yn 1908 <\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Tonmawr<\/h3> \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1839<\/td>\n Meistri Parson a Strange<\/td>\n <\/td>\n Pwll glo bach wedi\u2019i agor<\/td>\n <\/tr>\n
1840<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Er gwaethaf archebu injan st\u00eam gan Waith Haearn Abaty Nedd, roedd y safle’n segur wrth i’r perchnogion fynd yn fethdalwyr yn fuan iawn
<\/td>\n <\/tr>\n
1845<\/td>\n Mr Sturge<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1860 -1870<\/td>\n Weymouth a Green<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1865<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Marwolaeth : David Stephens(14)\r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1878<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Cau\r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1900<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Rhestrwyd ail Lofa Tonmawr yn 1900, ond methwyd \u00e2 dod o hyd i wyth\u00efen\r\n<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Tor-y-Banwen – Tonmawr \/ Cymmer<\/h3> \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1918<\/td>\n Lewis a Davies<\/td>\n 20<\/td>\n Gellid dod o hyd i ail lofa o\u2019r enw Tor Y Banwen neu Lanrafon yn y Cymer
\r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1922<\/td>\n Cwmni Glofeydd Tor y Banwen Cyfyngedig<\/td>\n 117<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1923<\/td>\n <\/td>\n 13<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1924<\/td>\n <\/td>\n 26<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1925<\/td>\n <\/td>\n 117<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Tor-y-Mynydd – Pwllyglaw<\/h3> \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1860-1870<\/td>\n Cwmni Platiau Tun Margam<\/td>\n <\/td>\n Yn cynnwys cyfres o lefelau, cynhyrchodd lo tai a glo gweithgynhyrchu. Roedd yn cael ei wasanaethu gan Reilffordd y Rhondda a Bae Abertawe.
\r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1878<\/td>\n D Jenkins a Son<\/td>\n <\/td>\n Rheolwr: W Richards
Datblygwyd slant newydd ar y safle.
\r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1910<\/td>\n <\/td>\n 145<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1912<\/td>\n Cwmni Glofa Tor y Mynydd Rhondda Cyfyngedig, Burrows Chamber, Abertawe<\/td>\n 231<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1913<\/td>\n <\/td>\n 245<\/td>\n Rheolwr: P Williams<\/td>\n <\/tr>\n
1918<\/td>\n Cwmni Glofa Caepontben Newydd Cyfyngedig, Caerdydd \r\n<\/td>\n 237 (d), 35 (a)<\/td>\n Gweithio Slant Tor y Mynydd<\/td>\n <\/tr>\n
1921<\/td>\n Cwmni Glofa Torymynydd<\/td>\n 300<\/td>\n Rhoddwyd y gorau i weithio gwyth\u00efen Jonah<\/td>\n <\/tr>\n
1945<\/td>\n <\/td>\n 25 (d), 4 (a)<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1947<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Amcangyfrif o gronfeydd wrth gefn o 708,800 tunnell<\/td>\n <\/tr>\n
1948<\/td>\n Trwyddedwyd gan Ivor Griffiths<\/td>\n 51<\/td>\n Yn gweithio: gwythiennau Torymynydd, Jonah, Gwyn<\/td>\n <\/tr>\n
1950<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Cau<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Ty Maen<\/h3> \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1910 -1924<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Efallai ei fod yn cyfeirio at y cwmni a aeth ymlaen i fod yn berchen ar byllau glo Oakwood<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Rhydd-Ddali Adaeth Gymreig Mercantile Garth Blaenmawr<\/h3> \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1864<\/td>\n Rhydd-ddaliadaeth Gymreig<br>Mercantile<br>Blaenmawr<br>\r\n<\/td>\n <\/td>\n Roedden nhw i gyd ar yr un safle yn Nhonmawr, gellir gweld simnai awyru o hyd
<\/td>\n <\/tr>\n
1899<\/td>\n <\/td>\n 170<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1901<\/td>\n Ailagorwyd fel Blaenmawr Navigation, D Edwards a\u2019i Feibion<br><\/td>\n <\/td>\n \r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1913 <\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n 2 slant<\/td>\n <\/tr>\n
1918<\/td>\n <\/td>\n 50 (d), 8 (a)<\/td>\n Rheolwyd gan WJ Jenkins<\/td>\n <\/tr>\n
1920<\/td>\n Cwmni Glofa Blaenmawr Cyfyngedig<\/td>\n 81 (d), 12 (a)<\/td>\n Rheolwyd gan DG Jones, yn cynhyrchu glo gweithgynhyrchu o wyth\u00efen Wenallt<\/td>\n <\/tr>\n
1929<\/td>\n Aeth i weinyddiaeth<\/td>\n <\/td>\n Roedd y pwll glo yn nwylo\u2019r derbynwyr \r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1932<\/td>\n Cwmni Glofeydd Garth Cyfyngedig, Abertawe<\/td>\n <\/td>\n Wedi’i ddileu o’r gofrestr cwmn\u00efau erbyn 1932<\/td>\n <\/tr>\n
1935<\/td>\n <\/td>\n 150 (d), 45 (a)<\/td>\n Gweithio gwyth\u00efen Wenallt, Rheolwyd gan G Lloyd
\r\n\r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1942<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Un o’r pyllau glo cyntaf i gael ffreutur ym maes glo De Cymru, arlwyo ar gyfer 200 o lowyr
<\/td>\n <\/tr>\n
1945<\/td>\n <\/td>\n 205<\/td>\n Hanner wedi’u cyflogi yn y ffas lo<\/td>\n <\/tr>\n
1955<\/td>\n <\/td>\n 205<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1964<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Thomas James (39) oedd y gl\u00f6wr olaf i gael ei ladd o dan y ddaear yn Nhonmawr yn dilyn cwymp to ym mis Chwefror 1964
Caeodd NCB y lofa ym mis Mehefin y flwyddyn honno gan fod y cronfeydd glo wedi dod i ben
\r\n<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Wernavon<\/h3> \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1903<\/td>\n Rhestrwyd yn wreiddiol fel Cwmni Glofa Ynysafon<\/td>\n <\/td>\n Lefel sengl<\/td>\n <\/tr>\n
1908<\/td>\n <\/td>\n 21<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1910<\/td>\n Cwmni Glofa Sgiwen-Wernafon<\/td>\n 20<\/td>\n Wedi’i restru fel eiddo i 20 o ‘foneddigion lleol’, y rhan fwyaf ohonynt yn gyfranddalwyr. Cafodd Francis Howell, cyfranddaliwr, ei anafu a bu farw ym mis Ebrill 1910, roedd yn briod gyda 6 o blant <\/td>\n <\/tr>\n
1915<\/td>\n <\/td>\n 79<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1919<\/td>\n <\/td>\n 70<\/td>\n Ymddatodiad gwirfoddol
Gwythiennau a weithiwyd:
Wernpistyll\r\nGwely Wernpistyll \r\nGwely Wernddu\r\n<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Wenallt Merthyr – Tonmawr<\/h3> \n \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
Cyn 1878<\/td>\n Cwmni Glo a Golosg Gorllewin Rhondda<\/td>\n <\/td>\n Pwll glo bach. Yn cael ei adnabod fel New Forest <\/td>\n <\/tr>\n
1881<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Yn cynhyrchu 200 tunnell bob dydd\r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1888<\/td>\n Cwmni Glo Wenallt Merthyr<\/td>\n <\/td>\n Rhoddwyd y gorau i\u2019w weithio<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Whitworth – Tonmawr<\/h3> \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1905<\/td>\n Wedi'i gofrestru gan nifer o gyfarwyddwyr<\/td>\n <\/td>\n Un o’r datblygiadau rhydd-ddeiliaid mwyaf (10 milltir sgw\u00e2r) yn yr ardal dan arweiniad cwmni o’r Almaen wedi’i leoli yn Hamberg. <\/td>\n <\/tr>\n
1906<\/td>\n Cyfarwyddwyr JCA Henderson (o Dde Affrica) a Chyrnol JR Wright<\/td>\n <\/td>\n Gwaith paratoi gwael yn dechrau, nid oedd unrhyw ddrilio tyllau prawf wedi digwydd.
\r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1907<\/td>\n <\/td>\n 65 – 172<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1911<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Cyflogwyd dynion yn ystod y gwaith suddo, ond yn ystod yr amser hwn daeth amryw o anawsterau technegol i’r amlwg.
Roedd un siafft yn 500 llath, roedd yr ail 450 llath wedi mynd drwy wyth\u00efen y Rhondda Rhif 2.
Bu farw’r Cyfarwyddwr Carlos Pedro de Freitas, ataliwyd y gwaith suddo.
Rhoddwyd y pwll ar werth ond nid oedd unrhyw ddiddordeb ynddo, daeth problemau technegol pellach i’r amlwg.
Caeodd yn 1911.
\r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1912 – 1913<\/td>\n Glofeydd Rhondda Newydd a Baldwins Cyfyngedig<\/td>\n <\/td>\n Prynwyd y safle dro ar \u00f4l tro, cliriwyd yr offer arwyneb. Rheolodd Percy Jacob y safle tan 1916. \r\n<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Ynys Afon \/ Ynys Aafon<\/h3> \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Lefel fechan<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Ynys Dafydd (yn cael ei alw hefyd yn Pwll Rhif 4)<\/h3> \n \n \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
Cyn 1844<\/td>\n Governor a\u2019i Gwmni, rhan o lofa Oakwood<\/td>\n <\/td>\n Pwll glo bach, wedi\u2019i enwi ar \u00f4l Fferm Ynys Dafydd. Mae rhai yn honni mai hwn oedd y pwll cyntaf i gael ei suddo yn yr ardal. <\/td>\n <\/tr>\n
1844<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Wedi’i ddyfnhau i 231 troedfedd.<\/td>\n <\/tr>\n
1856<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Ffrwydrad yn deillio o hynny. 13 o farwolaethau=
Jason Evans (21)\r\nJohn George (13)\r\nHenry Griffiths (35)\r\nHopkin Hill (50)\r\nDavid King (25)\r\nJohn Lewis (30)\r\nDavid Morgan (19)\r\nWalter Morgan (26)\r\n? Thomas (45)\r\nDavid Thomas (16)\r\nDavid Williams (19)\r\nHopkin Williams (27) \r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1872<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Rhoddwyd y gorau i\u2019w weithio<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Ynysfawr – Pontrhydyfen<\/h3> \n \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1900<\/td>\n Cwmni Glofa Ynys Fawr<\/td>\n 18<\/td>\n Lefel fechan, wedi gweithio gwyth\u00efen y Rhondda Rhif 2 mae\u2019n debyg<\/td>\n <\/tr>\n
1901<\/td>\n <\/td>\n 13<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1903<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Cau
Rhoddwyd y gorau i weithio gwyth\u00efen Penrhys
<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n

Ynyslas – Pwll y glaw<\/h3> \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n
Blwyddyn<\/th>\n Cwmni\/Perchnogion<\/th>\n Nifer a Gyflogwyd<\/th>\n Manylion<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n
1919<\/td>\n Cwmni Glofa Ynys Las Cyfyngedig<\/td>\n 45<\/td>\n Lefel fechan, rheolwyd gan W Rees
Gweithio gwyth\u00efen Pum Troedfedd a haearnfaen
\r\n<\/td>\n <\/tr>\n
1920<\/td>\n <\/td>\n 74<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1923<\/td>\n <\/td>\n 36 (d), 9 (a)<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1925<\/td>\n <\/td>\n 7<\/td>\n <\/td>\n <\/tr>\n
1926<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Rhoddwyd y gorau i weithio gwyth\u00efen Pedair Troedfedd
Rhoddwyd y gorau i weithio\u2019r Wyth\u00efen Fach
\r\n<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n
\n\n \n \n \n \n<\/section>\n\n\n\n\n

Ffynonellau a Chyfeiriadau <\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Mae geirfa o dermau wedi cael ei darparu i egluro dosbarthiad mwyngloddiau, pyllau, lefelau a drifftiau. I gloi, hoffem gydnabod yn ffurfiol y ffynonellau a gyfrannodd at y wybodaeth a ddefnyddiwyd: <\/p>\n\n\n\n